Werkstatt-Werkzeug · Mechanik · Modul 03
Harmonischer Oszillator
Drei Achsen, entlang derer der ideale Oszillator widerlegt wird: Dämpfung, Antrieb, Anharmonizität.
Trajektorie x(t)
M1 ungedämpft vs. M2 gedämpft
Energie E(t) (log-Skala)
Falsifikationskriterium
M1 — ungedämpft
m x'' + k x = 0, ω
0 = √(k/m), E = const
M2 — gedämpft
m x'' + b x' + k x = 0, ω
d = √(ω
0² − γ²), γ = b/(2m)
E(t) ∝ exp(−2γt) —
Falsifikation über Energie-Abfall > 5% nach T
Resonanzkurve A(ω)
M1 ungedämpft singulär bei ω₀
Stationäre Lösung
A(ω) = (F
0/m) / √((ω
0² − ω²)² + (2γω)²)
Güte Q = ω₀ / (2γ), Halbwertsbreite ≈ ω₀/Q
M1 ungedämpft (γ=0): A → ∞ bei ω = ω₀ — unphysikalisch
Trajektorie (kleine vs. große Amplitude)
normiert auf A
Periode T(A)
amplituden-abhängig
Duffing-Gleichung
m x'' + k x + α x³ = 0
ω(A)² ≈ ω
0² (1 + (3α)/(4k) · A²)
α > 0: harte Feder (ω steigt mit A)
α < 0: weiche Feder (ω fällt mit A)
Forschungsnotiz: FN-Mechanik-Harmonischer-Oszillator-v0.1-2026-05-17.md
Praxis-Erklärung: PRAXIS-Harmonischer-Oszillator.md
Verwandt: Audio 02 Saitenschwingung, Audio 04 Resonanz, Mechanik 04 Pendel (folgt)
Quellen: Goldstein/Poole/Safko (2002), Landau/Lifschitz Bd. 1, Strogatz (2014)